Ana Menü
ANA SAYFA
İHRACAT KONTROL NEDİR?
KONTROL UYGULAMALARI
İLGİLİ MEVZUAT
GÖREVLİ KURUMLAR
LİSANS BAŞVURUSU
İSTENEN BELGELER
KONTROL LİSTELERİ
FAYDALI LİNKLER
İÇ DENETİM REHBERİ
İLETİŞİM

Bu sitede yer alan bilgi ve belgeler bilgilendirme amaçlı olup resmi nitelik taşımamaktadır.


ANA SAYFA arrow KONTROL UYGULAMALARI


Flaş Haber
 
Türkiye'nin İhracat Kontrol Uygulamaları PDF Yazdır E-posta



    Ülkemiz, kitle imha silahlarının ve bunların yapımında kullanılan hassas malzemelerin ihracatının denetimini öngören Wassenaar Düzenlemesi (WD), Kimyasal Silahlar Sözleşmesi (KSS), Füze Teknolojileri Kontrol Rejimi (FTKR), Avustralya Grubu (AG), Zangger Komitesi (ZK) ve Nükleer Tedarikçiler Grubu’na (NTG) taraftır. Bu çerçevede  ülkemiz, anılan organizasyonlar tarafından yayınlanan kontrole tabi listelerde yer alan ve dış ticarete konu tüm mal, hizmet veya teknolojinin transferinde, yine ilgili organizasyon tarafından öngörülen ihracat kontrolünü yapmakla yükümlüdür.

    İhracat kontrol uygulamalarının en önemli ayağını ihracat izni, bir başka deyişle lisans prosedürü oluşturmaktadır. Ülkemiz uygulamasında üç ana lisansör kurum bulunmaktadır. Genel hatlarıyla, askeri malzeme ve ekipmanın ihracat kontrolleri Milli Savunma Bakanlığı, nükleer ve nükleer çift kullanımlı malzemenin ihracat kontrolleri Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK), diğer çift kullanımlı malzemelerin ihracat kontrolleri ise Ekonomi Bakanlığı sorumluluk alanına girmektedir.

    Çift kullanımlı ve hassas maddelerin ihracat kontrolleri, Ekonomi Bakanlığı tarafından 2003/12 Sayılı “Çift Kullanımlı ve Hassas Maddelerin İhracatının Kontrolüne İlişkin Tebliğ” ve 2002/12 Sayılı “Kimyasal Silahlar Sözleşmesi Ekinde Yer Alan Kimyasal Maddelerin İhracatına İlişkin Tebliğ” hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir. Uygulama kapsamında, ihracatçı firma lisans için İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği'ne (İMMİB) başvurmaktadır. İhracatın gerçekleştirileceği ülke, alıcı, son kullanıcı ve son kullanım amacı ile ürünün teknik özelliklerine ilişkin bilgiler İMMİB tarafından değerlendirilmekte ve başvuru sonuçlandırılmak üzere Ekonomi Bakanlığı'na iletilmektedir. Dışişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı’nın görüşlerinin alınmasını müteakip Ekonomi Bakanlığı'nın nihai kararı, başvuru sahibi firmaya bildirilmek üzere İMMİB’e gönderilmektedir.

    Transit ticarette uygulanan ihracat kontrollerinde ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayınlanan genelge kapsamında; Füze Teknolojisi Kontrol Rejimine tabi malların transit ticaretine ilişkin taleplerde, üzerinde İMMİB'nin anılan satışın kayda alındığına dair notunun bulunduğu formun; Avustralya Grubu Kimyasal Prekürsörler Listesinde yer alan maddelerden Kimyasal Silahlar Sözleşmesi Eklerinde yer alan maddelerin dışında kalan kimyasal maddelerin transit ticaretine ilişkin taleplerde İMMİB'nin satışın kayda alındığını belirten yazısının; Kimyasal Silahlar Sözleşmesi eklerinde yer alan maddelerin transit ticaretine ilişkin taleplerde İMMİB'in uygunluk/ izin yazısının ibrazı gerekmektedir.

    4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 3. maddesinde, "İhracı lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tâbi olan eşyayı, belirlenen kayıt ve koşullara uymaksızın veya gerçeğe aykırı her türlü beyanname ve belge ibrazı ile gümrüğü yanıltarak işlemini yaptırmak suretiyle ihraç etmek" kaçakçılık olarak tanımlandığından, bu çerçevede yapılan ihracat kontrollerine, tüm ihracatçıların dikkat etmesi önem arz etmektedir.

    Birleşmiş Milletler İnsan ve Çevre Konferansı Beyannamesi ile Birleşmiş Milletler Çevre Programının Dünya Ozon Tabakası Eylem Planı kapsamında yürütülmekte olan çalışma ve faaliyetlerinin sonuçlarından biri olan Ozon Tabakasının Korunmasına Dair Viyana Sözleşmesi ve Ozon Tabakasını İncelten Maddelere Dair Montreal   ProtokolüPekin Değişiklikleri çerçevesinde kontroller Ekonomi Bakanlığı tarafından "Ozon Tabakasını İncelten Maddelerin İhracına İlişkin Tebliğ (İhracat 2014/1)" hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir.

 

^
^